Praktische leidraad voor het inrichten van practicumlokalen met de juiste balans tussen capaciteit, veiligheidszones en functionaliteit. Toepasbaar op middelbare scholen, MBO, HBO en universitaire laboratoria, met verwijzing naar relevante NEN-normen en PGS-richtlijnen.
Een practicumlokaal inrichten is geen kwestie van zoveel mogelijk werkplekken op een vloeroppervlak passen. Het is een afweging tussen onderwijscapaciteit, veiligheidszones, ventilatiecapaciteit en logistiek.
Kort antwoord: reken in een practicumlokaal met een ruime werkbladoppervlakte per leerling op de middelbare school en een grotere oppervlakte per student op HBO en universitair niveau. Plaats zuurkasten op voldoende afstand van looproutes, houd nooduitgangen aan twee zijden vrij, en stem de mechanische ventilatie af op zowel het aantal personen als het aantal gelijktijdig actieve afzuigpunten.
Wat moet je vooraf weten?
Capaciteit volgt veiligheid. Het onderwijsniveau bepaalt de norm. NEN en PGS zijn leidend. Modulariteit loont. Materiaalkeuze heeft directe veiligheidsimpact.
Capaciteit berekenen
De benodigde werkruimte per persoon verschilt per niveau en vak. Voor natuurkunde op VMBO en HAVO geldt een beperktere oppervlakte dan voor scheikunde. Op het MBO ligt de norm daar tussenin, op het HBO ruimer, en op universitair niveau het ruimst.
Veiligheidszones
Houd een vrije zone rondom zuurkasten aan, plaats noodstops en oogdouches binnen bereik van de werkplekken, en zorg voor vluchtroutes aan twee zijden met voldoende doorgangsbreedte.
Ventilatie
Stem de luchttoevoer per persoon af en reken daarbovenop een vaste afzuigcapaciteit per zuurkast.
Indeling per niveau
De indeling verschilt per niveau: de middelbare school met een demonstratietafel, het MBO met modulaire opstellingen, het HBO met eilanden, en universitair onderwijs met L- of U-vormige werkplekken.
Renovatie
Bij renovatie zijn plafondhoogte, vloerbelasting en een gefaseerde aanpak bepalend.
Veelgestelde vragen behandelen capaciteit, NEN-EN voor zuurkasten, chemicaliënopslag en controlefrequentie. Een onderbouwde inrichting begint met een inventarisatie en een gesprek met een specialist.
